Trái phiếu doanh nghiệp là gì? Những điều nhà đầu tư cần nắm rõ trước khi giao dịch

Chia sẻ trên:    674

Chứng khoán là một trong những kênh đầu tư giúp nguồn vốn nhàn rỗi sinh sôi nảy nở một cách hiệu quả và lâu bên. Ngoài hình thức sở hữu cổ phiếu, đầu tư trái phiếu doanh nghiệp cũng là một trong những loại sản phẩm chứng khoán được nhiều trader quan tâm. Trái phiếu doanh nghiệp là gì, những yếu tố nào tác động lớn đến giá của trái phiếu, cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây để giúp việc đầu tư của bạn hiệu quả.

Trái phiếu doanh nghiệp là gì?

Mô hình đầu tư trái phiếu doanh nghiệp

Mô hình đầu tư trái phiếu doanh nghiệp

Trái phiếu doanh nghiệp về cơ bản là 1 nghĩa vụ nợ. Công ty phát hành trái phiếu để mượn tiền đầu tư phát triển kinh doanh. Các nhà đầu tư mua trái phiếu doanh nghiệp hiệu đơn giản chính là các chủ nợ của công ty đó. Cùng là hình thức doanh nghiệp mượn vốn để đầu tư kinh doanh nhưng trái phiếu và cổ phiếu có sự khác biệt cơ bản. Nếu bạn mua cổ phiếu, bạn sẽ trở thành cổ đông sở hữu 1 phần vốn của công ty và sẽ nhận được cổ tức dựa trên lãi mà doanh nghiệp đạt được trong quá trình kinh doanh. Trong khi, đầu tư vào trái phiếu, bạn sẽ không được coi là cổ đông công ty, và chỉ nhận lãi cùng gốc theo giá trị của trái phiếu, mà hoàn toàn không phụ thuộc và lợi nhuận hay giá cổ phiếu của công ty tăng hay giảm. Trái phiếu doanh nghiệp là một cách vay vốn có thời hạn. Thời gian đáo hạn ít nhất là 1 năm.

Lợi ích khi đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp

Khi đầu tư vào bất cứ loại hình nào, trader đều mong muốn khoản vốn của mình sinh lời nhanh và nhiều. Trái phiếu là một hình thức đầu tư lãi suất cao và ổn định hơn so với cổ phiếu. Mức lãi suất này thường cao hơn lãi tiết kiệm ở ngân hàng.

 Trái phiếu doanh nghiệp có lãi suất cao hơn tiết kiệm ngân hàng

Trái phiếu doanh nghiệp có lãi suất cao hơn tiết kiệm ngân hàng

Bên cạnh đó, việc đầu tư vào trái phiếu an toàn hơn so với lướt cổ. Trái chủ (người đầu tư mua trái phiếu) sẽ được ưu tiên thanh toán gốc và lãi trước cổ đông trong trường hợp doanh nghiệp gặp sự cố trong quá trình kinh doanh.

Không những thế, trái chủ có thể mua đi bán lại trái phiếu  với lãi suất thực nhận dựa trên thời gian đầu tư (1 năm , 2 năm hoặc 10 năm...). Ngoài ra, nhà đầu tư có thể nhận được lãi kép (lãi theo cam kết nhận được khi đáo hạn và lãi từ việc giá trái phiếu tăng giá.)

Sau khi hiểu trái phiếu doanh nghiệp là gì cùng HSC tìm hiểu những yếu tố tác động đến giá của trái phiếu cũng như những sai lầm cần trái để đầu tư hiệu quả.

Trái phiếu doanh nghiệp chịu tác động của các yếu tố nào?

Cũng giống như cổ phiếu, biến động giá của trái phiếu do nhiều yếu tố quyết định. Trong đó, phải kể đến các yếu tố kinh tế như lãi suất, lạm phát, đường cong lợi suất và tăng trưởng kinh tế. Lợi tức trái phiếu công ty cũng bị ảnh hưởng bởi các chỉ số của chính công ty như xếp hạng tín dụng và lĩnh vực công nghiệp. Tất cả các yếu tố này đều ảnh hưởng đến lợi suất trái phiếu doanh nghiệp và tác động lẫn nhau. Việc định giá lợi tức trái phiếu doanh nghiệp là một quá trình đa biến, năng động, trong đó luôn có những áp lực cạnh tranh.

Tăng trưởng kinh tế

Tăng trưởng kinh tế thường được biết đến là chỉ số GDP. Khi GDP tăng, doanh nghiệp có thể tăng doanh thu và lợi nhuận giúp họ dễ dàng vay tiền và nợ dịch vụ hơn, dẫn đến giảm rủi ro vỡ nợ. Tuy nhiên, thời gian tăng trưởng kinh tế kéo dài dẫn đến rủi ro lạm phát và áp lực tăng lương.

Lạm phát

Như trên đã nói khi GDP tăng quá mức dễ dẫn đến lạm phát kéo theo mức lương cơ sở cao hơn, trượt giá kéo dài. Lạm phát cũng đẩy giá của mọi mặt hàng, dịch vụ trong nền kinh tế nói chung, và khi mọi thứ trở nên đắt đỏ hơn thì khả năng chi trả của doanh nghiệp tăng lên.

 Lạm phát là một trong yếu tố ảnh hưởng đến giá của trái phiếu doanh nghiệp

Lạm phát là một trong yếu tố ảnh hưởng đến giá của trái phiếu doanh nghiệp

Lãi suất

Rủi ro lạm phát cũng khiến các ngân hàng tăng lãi suất. Khi lãi suất cơ bản tăng lên, lợi tức trái phiếu doanh nghiệp cũng phải tăng để bù đắp. Lợi suất cao hơn làm tăng chi phí, tạo ra nguy cơ tổn thương nhiều hơn đối với những khó khăn kinh tế. 

Lợi suất có thể tăng vọt khi chi phí tăng lên nếu nền kinh tế rơi vào suy thoái và doanh thu giảm; các nhà đầu tư bắt đầu định giá khi khả năng vỡ nợ tăng lên. Khi những lo ngại về tăng trưởng bắt đầu giảm thiểu rủi ro lạm phát, ngân hàng cắt giảm lãi suất, dẫn đến áp lực giảm đối với lợi suất trái phiếu doanh nghiệp. 

Rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng (tức là rủi ro vỡ nợ) xuất phát từ việc kinh doanh của công ty, không nhất thiết là một yếu tố kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, các yếu tố trên ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trả nợ và thực hiện nghĩa vụ nợ của một công ty. Xếp hạng tín nhiệm nhằm nắm bắt và phân loại rủi ro tín dụng. Có nhiều công cụ giúp nhà đầu tư phân tích và đánh giá rủi ro tín dụng, bên cạnh hai thước đo truyền thống là tỷ lệ bao phủ lãi suất và tỷ lệ vốn hóa. Tuy nhiên, các tổ chức phát hành có rủi ro tín dụng cao hơn sẽ có trái phiếu doanh nghiệp với lãi suất cao hơn để bù đắp cho rủi ro tăng thêm.

Những sai lầm cần tránh khi đầu tư trái phiếu

Bỏ qua biến động lãi suất

Lãi suất và giá trái phiếu thường tỷ lệ nghịch với nhau. Khi lãi suất tăng lên, giá trái phiếu giảm và ngược lại. Điều này có nghĩa là trong khoảng thời gian trước khi trái phiếu được mua lại vào ngày đáo hạn, giá của đợt phát hành sẽ rất khác nhau khi lãi suất biến động. Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư không nhận ra điều này. Biến động giá là điều không thể tránh khỏi, vì thế dù thời gian đáo hạn trái phiếu là bao lâu, nhà đầu tư nên cố gắng duy trì vị thế của mình cho đến ngày mua lại thực tế. Nếu bạn phải bán trái phiếu trước khi đáo hạn, bạn có thể bị thua lỗ nếu lãi suất đang tăng.

 Nhà đầu tư cần chú ý đến biến động lãi suất

Nhà đầu tư cần chú ý đến biến động lãi suất

Không để ý trạng thái xác nhận quyền sở hữu

Không phải tất cả các trái phiếu doanh nghiệp đều giống nhau. Hiện tại có 2 loại trái phiếu doanh nghiệp là có tài sản đảm bảo và không có tài sản đảm bảo. Vì thế, khi đầu tư trái phiếu, trái chủ cần để ý trạng thái xác nhận quyền sở hữu thuộc loại nào. Trong trường hợp doanh nghiệp kinh doanh tốt trạng thái sở hữu không ảnh hưởng đến lãi thực nhận. Nhưng nếu rơi vào tình huống doanh nghiệp làm ăn kém, có nguy cơ phá sản, người sở hữu trái phiếu doanh nghiệp có tài sản đảm bảo sẽ có lợi thế nhiều hơn.

Không đánh giá sức khỏe tài chính của doanh nghiệp

Đừng vội đầu tư 1 trái phiếu chỉ vì nó được đánh giá cao. Cũng giống như khi đầu tư cổ phiếu, trước khi rót vốn vào trái phiếu của 1 doanh nghiệp bất kỳ, trader cần xem xét tình hình tài chính của công ty. Bạn nên xem xét kỹ báo cáo thu nhập và sau đó lấy số liệu doanh thu ròng hàng năm và cộng lại thuế, khấu hao và bất kỳ khoản phí không dùng tiền mặt nào khác. Điều này sẽ giúp nhà đầu tư xác định con số đó vượt quá số lần dịch vụ nợ hàng năm bao nhiêu lần.  

 Nhà đầu tư cần tìm hiểu tình hình tài chính của doanh nghiệp định mua trái phiếu

Nhà đầu tư cần tìm hiểu tình hình tài chính của doanh nghiệp định mua trái phiếu

 

Đánh giá sai về nhận thức của thị trường

Như đã đề cập ở trên, giá trái phiếu có thể và luôn biến động. Một trong những nguồn biến động lớn nhất là nhận thức của thị trường về vấn đề và tổ chức phát hành. Nếu các nhà đầu tư cho rằng công ty sẽ không thể đáp ứng các nghĩa vụ của mình, hoặc nếu công ty phát hành bị ảnh hưởng bởi uy tín của mình, giá trái phiếu sẽ giảm. 

Lời khuyên dành cho các nhà đầu tư trái phiếu là hãy nhìn vào cổ phiếu phổ thông của công ty phát hành để xem nó đang được nhìn nhận như thế nào. 

Không quan tâm đến lịch sử biến động của trái phiếu

Điều quan trọng là nhà đầu tư phải xem lại các báo cáo thường niên cũ và đánh giá hoạt động trong quá khứ của công ty để xác định xem công ty có lịch sử báo cáo thu nhập nhất quán hay không. Xác minh rằng công ty đã thực hiện tất cả các khoản thanh toán lãi suất, thuế và nghĩa vụ kế hoạch hưu trí trong quá khứ.

 Xem lịch sử của trái phiếu để xác định dư nợ cũ cũng như dự báo rủi ro trong tương lai

Xem lịch sử của trái phiếu để xác định dư nợ cũ cũng như dự báo rủi ro trong tương lai

Cụ thể, một nhà đầu tư tốt nên đọc phần thảo luận và phân tích về quản lý của công ty A để biết thông tin này. Ngoài ra, hãy đọc tuyên bố ủy quyền — nó cũng sẽ mang lại manh mối về bất kỳ vấn đề nào hoặc việc công ty không có khả năng thanh toán trong quá khứ. Không những thế, dựa trên những thông tin trong quá khứ, nhà đầu tư cũng có thể chỉ ra những rủi ro trong tương lai có thể có tác động tiêu cực đến khả năng đáp ứng các nghĩa vụ của công ty hoặc trả nợ.

Nói cách khác, hãy kiểm tra xem công ty đã thanh toán các khoản nợ trong quá khứ hay chưa và dựa trên thu nhập trong quá khứ và dự kiến ​​trong tương lai của công ty có khả năng làm như vậy trong tương lai.

Bỏ qua xu hướng lạm phát

Các nhà đầu tư trái phiếu cần chú ý đến các báo cáo về xu hướng lạm phát. Lạm phát có thể ăn mòn sức mua tương lai của nhà đầu tư có thu nhập cố định. 

Ví dụ, nếu lạm phát đang tăng với tốc độ là 4%/năm, điều này có nghĩa là mỗi năm sẽ phải mất thêm 4% lợi nhuận để duy trì cùng một sức mua. Điều này rất quan trọng, đặc biệt đối với các nhà đầu tư mua trái phiếu bằng hoặc thấp hơn tỷ lệ lạm phát, bởi vì họ thực sự đảm bảo rằng họ sẽ mất tiền khi mua chứng khoán.

Tất nhiên, điều này không có nghĩa là nhà đầu tư không nên mua trái phiếu có lợi suất thấp từ một công ty được đánh giá cao. Nhưng các nhà đầu tư nên hiểu rằng để phòng vệ trước lạm phát, họ phải có được tỷ suất sinh lợi cao hơn từ các khoản đầu tư khác trong danh mục đầu tư của mình

Không kiểm tra tính thanh khoản

Nhà đầu tư nên lưu ý đến tính thanh khoản của trái phiếu doanh nghiệp đang nắm giữ. Bạn có thể biết thông tin về loại khối lượng trái phiếu giao dịch hàng ngày trên website của các công ty chứng khoán. Nói chung, cổ phiếu và trái phiếu của các công ty lớn thường có tính thanh khoản cao hơn so với cổ phiếu và trái phiếu của các công ty nhỏ hơn. Lý do cho điều này rất đơn giản - các công ty lớn hơn được coi là có khả năng trả nợ cao hơn. 

Mở tài khoản nhanh chóng và đầu tư trái phiếu doanh nghiệp hiệu quả

Nếu bạn đang có mong muốn kiếm thêm thu nhập từ nguồn vốn nhàn rỗi, đầu tư vào chứng khoán mà cụ thể là trái phiếu doanh nghiệp là một trong những lựa chọn đáng lưu ý. Chỉ mất 3 phút, nhà đầu tư đã có ngay tài khoản giao dịch với myhsc. Ngoài ra, với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn đầu tư, cùng đội ngũ chuyên gia có kinh nghiệm thực chiến trong lĩnh vực đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, HSC sẽ giúp nhà đầu tư đạt được mức lãi như kỳ vọng. Mở tài khoản ngay để cùng HSC chinh phục thị trường chứng khoán Việt Nam.

Mặc dù trái phiếu có tỷ lệ rủi ro thấp hơn so với cổ phiếu, nhà đầu tư có thể biết trước khoản lãi sẽ nhận được trong tương lai. Tuy nhiên, nếu không đầu tư kiến thức và nghiên cứu sự biến động của trái phiếu doanh nghiệp, nhà đầu tư vẫn có thể gặp phải những rủi ro không mong muốn khi giao dịch. Hi vọng với những thông tin trên đây nhà đầu tư đã hiểu trái phiếu doanh nghiệp là gì và những điều cần lưu ý để nguồn vốn nhàn rỗi sinh lời một cách hiệu quả.